Als je echt op muzikaal avontuur wil naar de grens van wat nog muziek genoemd kan worden moet je vooral eens luisteren naar de weerbarstige soundscapes van Krüno Jošt en Gijs Borstlap. Gijs Borstlap is een gitarist, maar je zult op het album dat hij met de Kroaat Krüno Jošt maakte vergeefs naar de geijkte gitaargeluiden zoeken. Het duo begeeft zich met Quasi Quasi op de uiterste grens van wat nog muziek genoemd kan worden. Gekraak en geruis alom, gepiep en vage menselijke geluiden vullen het met tikjes en elektronisch geweld aan, en het resultaat is verbluffend. Een enorme bak heerlijke pokkeherrie, vrijwel geen herkenbare ritmes en zeker geen aangename melodie, maar toch kun je gefascineerd luisteren naar deze machtige weerbarstige soundscape. Op het eerste gehoor chaotisch en zonder structuur, maar even later realiseer je je dat je er regelmatig een eb- en vloedbeweging in terug kunt horen. Puur, rauw, ongepolijst geluid, soms op de rand van aangenaam, en ook op de rand van muziek, maar juist daardoor ook ongemeen spannend en intrigerend. Zoals eigenlijk alle albums van het label Narrominded is dit een absolute aanrader voor avontuurlijke luisteraars.
Over Kruno Jošt, Gijs Borstlap, Narrominded en improvisatie
Was ik op het feest ter ere van de oprichting van Narrominded tien jaar geleden? Graag had ik ja uitgeroepen. Ik weet het niet meer. Waarschijnlijk schudde ik een jaar later pas de hand van Coen Polack en Lars Meijer, destijds de twee mannen achter het nieuwe Hoofddorpse label. Steevast leverden de twee een bijdrage aan )toon), een festival over geluid in Haarlem dat nog steeds met node wordt gemist. In het eerste decennium van deze eeuw is Narrominded uitgegroeid tot één van de belangrijkste platenlabels van Nederland. Een label dat constant vernieuwt, grenzen tussen muzikale genres slecht en jong talent de ruimte geeft. Dat heeft niet alleen prachtige muziekreleases opgeleverd, het toont ook aan hoe belangrijk platenlabels nog steeds (kunnen zijn) in de huidige gedigitaliseerde wereld.
De laatste paar jaar heeft het vroegere huiskamerlabel een enorme vlucht genomen. Dat blijkt al uit een zin uit de bio die bij Quasi Quasi van Kruno Jošt en Gijs Borstlap, de meest recente release, is gevoegd. ‘Narrominded is artistiek en financieel volledig onafhankelijk’, staat er. Een ietwat verloren zin. Witregels eromheen. De strekking is duidelijk: ja, het label heeft succes, ook buiten de kleine kring van liefhebbers. Maar nee, dat betekent geen uitverkoop. Wie Lars Meijer en Coen Polack wel eens heeft gesproken weet: deze mannen hebben hart voor de zaak. Het woord commercie komt in hun vocabulaire niet voor. En toch. Narrominded bracht de laatste albums uit met alternatieve hitpotentie. Meijer scoorde onlangs nog hoge ogen met een prachtig debuut als Hunter Complex. The Almighty Internet van Spoelstra en Quel Gargantua! van Katadreuffe gooiden hoge ogen bij de kritische muziekjournalisten.
Ondertussen gaat Narrominded onverminderd door met het uitbrengen van muziek die niet zo gemakkelijk in het gehoor ligt. Mooi voorbeeld? Het eerder genoemde Quasi Quasi. Geboren Kroaat Kruno Jošt en Gijs Borstlap kennen elkaar uit de kleine maar levendige Nederlandse improvisatiescene. Voor liefhebbers van het experimentelere werk van Lee Ranaldo (Sonic Youth) en de Birmingham-scene (Justin Broadrick) is deze zesendertigminuten durende improvisatie een ware traktatie. Elf nummers telt het album, maar als één lange compositie klinkt Quasi Quasi toch het best. Waarom? Omdat dan opvalt hoezeer Jošt en Borstlap elkaar muzikaal opzoeken, intuďtief dezelfde routes kiezen. Zorgt ervoor dat het resultaat van hun improvisatie niet ontspoort.
Wel zwelt het geluid meer dan eens aan tot orkaanproporties om dan weer, gesmoord in witte noise, bij de basis te beginnen. Gekraak, een tekstsample, een paar aanslagen op de gitaar. Die basis, dus. Op het album zijn dat onder andere de korte intermezzo’s ‘Quasi Quasi Man’ en ‘I’m Afraid I Won’t Be Able To Pick You Up From School Today’ die een veelbetekenend soort rust uitstralen. Als stilte voor de storm. En dan toch nog worden verrast door de loeizware drones die beide muzikanten uiteindelijk weten te produceren. Indrukwekkend album.
Geen gemakkelijke kost dus, deze laatste release van Narrominded. Maar dat sluit goed aan bij de filosofie van het label: er is plek voor alle goede muziek, ongeacht het genre. Op 27 augustus sluit Narrominded overigens z’n, veel te korte, tienjarig jubileumtournee af in De Nieuwe Anita in Amsterdam. Nederland mag blij zijn met zo’n veelzijdig label. En het )toon)-festival, waar Narrominded veel aan heeft te danken, moet weer terugkomen. Maar dat is een heel ander onderwerp.
Al zo'n tien jaar brengt het Nederlandse label Narrominded met een allesbehalve bekrompen oor voor spannende muziek werk uit over de volledige breedte van het sonische spectrum. Narrominded gaat dan ook van synthpop naar indierock en van noise naar avant-garde. Legowelt, Hunter Complex en Katadreuffe behoren tot de labelstal. Met Quasi Quasi voegen Nederlander Gijs Borstlap en de uit Kroatië afkomstige Krüno Jošt zich bij dit rijtje.
Experiment en improvisatie staan voorop voor het duo. Opbouw en verval of afbraak en vandaaruit weer opbouw. De twee werken al improviserend naar een track, die ze vervolgens ontleden, ontbinden in factoren, uiteenrafelen. Staand op de puinhopen wordt het sloopmateriaal weer onder handen genomen om weer tot een nieuw bouwwerk te komen. Steeds staat daarbij de vrije flow van improvisatie voorop, maar dat wil niet zeggen dat Jošt en Borstlap zich begeven op het geijkte terrein van de vrije rock of jazz.
In amper veertig minuten geeft Quasi Quasi vooral het muzikale vrijdenken van het tweetal vorm in een ontdekkingstocht voor muzikant en luisteraar. Op dit korte uitstapje voeren vergezichten van noise en postrock de boventoon. Bij vlagen doet het album denken aan uitgaven uit de SYR-reeks van Sonic Youth. Waar Narrominded eerder al een geslaagde covercompilatie van Evol uitbracht en een plaat van Mats Gustafsson die met Sonic Youth samenwerkte, mag dat geen verrassing heten. Sterker: het deconstructivistische Quasi Quasi toont dat het label naast veel retro-elektronica ook stevig gegrondvest is in de hedendaagse vooruitstrevende improvisatiemuziek.
Dutch label Narrominded, now celebrating ten years of activities with various concert series (check their website) slowly merges into a full label, where all sorts of music find their home. What seemed to start as an IDM label, now is also the home for (post-) rock and improvisation. Gijs Borstlap and Kruno Jost know eachother from bands as Impromondays, NoiseWall, LiveNoise Tupi, Kaisergrutva, In Process Of Reason, The KGB and Tom Kinski (not that I heard any of their music, I must admit). At their disposal we find a bass guitar, pedals, laptop, drum machine and a mixer. Their music is a curious hybrid of improvisation meeting noise meeting drone meeting rock. But its never one or the other. Although things tend to get pretty loud and noisy, its not a pure noise record, just like its not a pure improvisation record. These two men cleverly walk a variety of roads, in which the guitar sounds play an important role, along with those effects, but there are also more gentle ways to approach that, and that's what they do too. A delicate, demanding journey among the highs and lows of improvised noise music with rock background. A trip that pays off.
Vorige maand heb ik al geroepen dat het Narrominded één van de meest veelzijdige en avontuurlijke labels van Nederland is, maar dit geldt eigenlijk ook voor buiten de landsgrenzen. De veelzijdigheid zit hem in de vele genres en artiesten die ze herbergen. Het avontuurlijke zit hem toch voor een groot deel wel in hun improvisatie serie, waarmee ik andere experimenten/muziek op het label niet weg wil vlaken. Vorig jaar bundelen pianist Cor Fuhler en de Zweedse saxofonist Mats Gustafsson op improvisatorische wijze hun krachten, hetgeen vorige maand door het mysterieuze duo Het Fukking Licht wordt herhaald. Nu is er weer een internationaal tweetal die de vrije handen ineen slaat, namelijk de gitaristen Gijs Borstlap (Heroface, The KGB, Tom Kinksi, Kaisergrutva, In Process Of Reason) en de Kroaat Kruno Jošt aka GentleJunk (Impromondays, LiveNoiseTupi, NoiseWall). Samen brengen ze op Quasi Quasi improvisaties die grenzen aan de jazz, postrock, noise en vrije experimenten, zonder ooit echt binnen een categorie te vallen. Ik denk dat alle seismometers dik uitslaan zodra zij hun gitaren in de strijd gooien. Als een dreigende aardbeving of juist de veroorzaker ervan gromt, piept en kraakt hun muziek naar bijzondere hoogtes. Quasi aardbevingen, maar met een enorme impact. Toch weten ze in het redelijk abstracte geheel een melancholische atmosfeer neer te zetten, al is die door de innovatieve benadering van een wat neurotische aard. Je hoort tussendoor nog flarden van stemmen, elektronische schraapsels en aardverschuivende drones. De geluidssculpturen die ze hier in elkaar metselen zijn vrij van pretenties, maar wellicht mede daardoor des te imponerend. Vrije geluiden onder een duister hemelgewelf, die wellicht associaties oproepen met Lee Ranaldo, Sunn o))), Skullflower, KK Null en alles wat ze hiervoor gedaan hebben. Maar in feite vat dit debuut een unieke botsing tussen twee klasse artiesten samen. Fantastisch project!
Quasi Quasi brings melancholy, neurotic noise and partly cerebral postrockish sounds together in 40 minutes of sound travel. The result is a captivating storm of sound, a parallel world of aural possibilities, engaging and without pretensions.
Quasi Quasi is a project of Gijs Borstlap (NL) and Kruno Jošt (CRO/HR) both involved with multiple sound/music projects, such as Impromondays, NoiseWall, LiveNoiseTupi, kaisergrutva, In Process Of Reason, The KGB and Tom Kinksi.
Borstlap: ‘In Quasi Quasi we slowly build something through improvisation, but then we let that building collapse and start to build again on its remains. And so on. In this project we can experiment and improvise without boundaries and without resorting to traditional modes of rock and jazz.’